Δευτέρα, Σεπτεμβρίου 03, 2012

Γιατί αποτυγχάνει η σύγχρονη φιλοσοφία...

Πηγή: Eugenia's
Διάβαζα πρόσφατα λίγο φιλοσοφία (Alain Badiou και Satre). Επειδή η μητρική μου γλώσσα δεν είναι τα Αγγλικά ήταν δύσκολα στο διάβασμα, αλλά νομίζω ότι τα κατάφερα αρκετά καλά. Άσχετα με την γλώσσα και τους αλλαγμένους ορισμούς, κατά την γνώμη μου, η μοντέρνα φιλοσοφία γίνεται ιδιαίτερα πολύπλοκη χωρίς λόγο. Είναι κάτι σαν γλωσσικός αυνανισμός, μία επίδειξη σε άλλους φιλοσόφους που διαβάζουν τα βιβλία τους.

Και μετά ήρθε στην αντίληψή μου το γιατί.

Βλέπετε, είμαι Ελληνίδα. Είμαι συνηθισμένη στην ιδέα του Σωκράτη να περπατάει στην Αθηναϊκή αγορά και να μιλά με αγνώστους. Να τους θέτει ερωτήσεις, γρίφους, σκέψεις που δεν θα θεωρούσαν ποτέ πιθανές. Ο Διογένης ήταν πάντα ο αγαπημένος μου φιλόσοφος γιατί ήταν ευθής. Είχε κάποιες αρχές και με αυτές ζούσε και έδειχνε στους άλλους πως να ζουν μία ζωή με αρετή.

Για μένα, αυτή είναι η πραγματική αξία ενός φιλοσόφου. Ένας φιλόσοφος για μένα δεν διαφέρει πολύ από έναν "πνευματικό" που ζει και περπατά στους δρόμους συμβουλεύοντας ξένους. Αλλά σε αυτή την περίπτωση δεν διαδίδει κάποια θρησκεία, αλλά γνώση, ανοίγει μυαλά και προκαλεί την πρόδο της σκέψης.

Αντίθετα, αυτό που έχουμε σήμερα είναι κάτι ακαδημαϊκοί τύποι που μιλάνε μια γλώσσα που κανείς δεν καταλαβαίνει. Το κοινό δεν τους καταλαβαίνει απλά. Αυτό είναι έγκλημα κατά την γνώμη μου. Είναι κακή υπηρεσία σε 2700 χρόνια ιστορίας της φιλοσοφίας. Οπότε τι είδους φιλοσοφία είναι η σημερινή; Μόνο για αυτούς που μπορούν να την διδαχτούν στα ιδιωτικά κολλέγια; Μοιάζει σαν να είναι επίτηδες η γλώσσα τους τόσο πολύπλοκη ώστε να βγάζουν χρηματικό κέρδος. Πότε ήταν η τελευταία φορά που ο Badiou έκανε ένα δωρεάν καλοκαιρινό σεμινάριο για παράδειγμα; Είναι κομμουνιστής εξάλλου, αλλά ποτέ δεν τον είδα να κάνει κάτι για την κοινότητα.

Ας το πάω λίγο ακόμα παραπέρα. Πότε ήταν η τελευταία φορά που ένας φιλόσοφος βρέθηκε σε μια αγορά, έβγαλε μια πινακίδα που έλεγε ότι ήταν διαθέσιμος να μιλήσει και περίμενε κόσμο να τον πλησιάσει; Δεν έχω δει ποτέ, κανέναν φιλόσοφο να το κάνει, ούτε άκουσα ποτέ για κάτι τέτοιοι, και όμως, αυτή είναι η συμπεριφορά που θα περίμενα από έναν φιλόσοφο. Ο φιλόσοφος δεν χρειάζεται να γίνει ιεραπόστολος ή να συνταχθεί σε κάποιο ανθρωπιστικό σκοπό για να κάνει "καλό". Ούτε να γράψει βιβλία που είναι δυσκολότερα να αποκρυπτογραφηθούν από το να λύσεις κινέζικους κόμπους. Ο φιλόσοφος μπορεί να κάνει καλό ανοίγοντας τα μυαλά των γύρω του στην κοινωνία. Όταν συμβεί αυτό, το "καλό" θα εξαπλωθεί αυτόματα.

Πραγματικά θα καθόμουν με ένα τέτοιο άτομο να συζητήσω πράγματα, από ηθική έως τέχνη, έως οτιδήποτε. Για την ακρίβεια έχω κάνει κάτι παρόμοιο μία φορά. Το 2000, όταν ζούσα ακόμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπήρχε ένας (καθολικός πιστεύω) μοναχός, στην High Street του Guildford (η πόλη που ζούσα τότε). Καθόταν στην μέση ενός εμπορικού δρόμου, έχοντας μία δεύτερη καρέκλα δίπλα του και μία πινακίδα που έλεγε ότι ήταν διαθέσιμος για να μιλήσει. Η ώρα ήταν 4μμ, είχε σχεδόν νυχτώσει (Νοέμβριος) και ήταν έτοιμος να μαζέψει και να φύγει. Κάθισα δίπλα του και αρχίσαμε να μιλάμε. Και πράγματι με βοήθησε (η μοναξιά ήταν τότε το πρόβλημά μου), αν και δεν είμαι ιδιαίτερα θρησκευόμενη. Ήταν πράγματι ένας έξυπνος άνδρας! Στο τέλος, τον ρώτησα πόσοι άλλοι είχαν καθίσει μαζί του εκείνη την ημέρα. Η απάντησή του ήταν: "Ήσουν η μόνη"!

Σχόλιο vasper: Στην Ελλάδα, την πατρίδα της φιλοσοφίας, έχουμε σταματήσει πλέον να συζητάμε. Γιατί νομίζουμε όλοι ότι κατέχουμε την "σοφία", επειδή είμαστε Έλληνες... Χωρίς συζήτηση όμως, χωρίς ανταλλαγή απόψεων, χωρίς να είμαστε φίλοι της μάθησης, η σοφία θα παραμένει εχθρός μας και όχι κτήση μας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: